20 Ekim 2021, Çarşamba
Ana SayfaBeslenmeSerbest Radikal Nedir, Nasıl Oluşur? Antioksidan Nedir?

Serbest Radikal Nedir, Nasıl Oluşur? Antioksidan Nedir?

Serbest radikal: en dış orbitallerinde çiftlenmemiş elektron bulunan bu nedenle son derece aktif moleküllerdir. Vücudumuzda oksijenin yanması sonucu ortaya çıkarlar.

Çevre kirliliği, radyasyon, sigara dumanı, alkol, tarım ilaçları, ultraviyole ışınlar, sağlıksız beslenmede serbest radikal oluşumuna neden olur. Serbest radikaller diğer moleküllerle hızla reaksiyona girerek onların yapısını değiştirmeye eğilimlidirler. Çeşitli düzeylerde doku hasarına neden olurlar böylece; kanser, ateroskleroz (damar sertleşmesi), midenin stres ülserleri, obezite, diyabet, DNA hasarı, parkinson, alzheimer gibi hastalıklara ve erken yaşlanmaya neden olmaktadır.

Serbest oksijen radikallerinin toksisiteleri yüksektir. Serbest radikaller sağlığı ve performansı olumsuz yönde etkilemektedir. Yoğun fiziksel aktivite sırasında dinlenme durumuna göre oksijen tüketiminde 10-15 kat artış olmaktadır. Artan oksijen tüketimi sonucu serbest kalan radikaller, vücudun antioksidan savunma sisteminin gücünü aşarsa hücre zarında hasar oluşmakta, bu durum “oksidan stres” olarak adlandırılmaktadır. Yani artan serbest radikaller; kaslar, karaciğer, kan ve diğer dokularda oksidan strese neden olmaktadır.

Normalde vücudumuz oluşan serbest radikellerin üstesinden gelmektedir. Ancak yeterli antioksidan yoksa veya serbest radikal seviyesi çok yüksek ise vücutta oksidatif stres oluşur ve denge bozulur.

Antioksidan Nedir? Nelerden Antioksidan Alırız?

Antioksidan vitaminler serbest radikal temizleyicisi ve koruyucusu olarak görev yapan maddelerdir. Antioksidan vitaminler, bulundukları ortamda bir toparlayıcı gibi çalışarak serbest radikalleri temizlerler. Serbest radikaller organizmada herhangi bir hasara neden olmadan önce zararsız maddeler haline getirilerek atılır. Hatta antioksidanlar hücrelerde yeni oluşmuş bazı hasarları iyileştirmeye de yardımcı olabilir. Antioksidan vitaminlerin yeterli tüketimi için; sebze ve meyveler günde en az 5 kez, kepekli tahıl ürünleri ve yağlı tohumları günde en az 3 porsiyon tüketmek gerekir.

C vitamini, E vitamini ve beta karoten antioksidan vitaminlerdir. C vitamini; turunçgiller, beta karoten, turuncu, kırmızı, sarı ve koyu yeşil yapraklı sebze ve meyveler, E vitamini ise; genellikle yağlı yiyecekler ve yağlı tohumlarda bulunur. Bu besinler kan dolaşımında yaklaşık 6 saat kalmaktadır. Bu nedenle antioksidan içeren besinler gün boyunca öğün ve öğün aralarında tüketilmelidir. Öğün ve öğün aralarında havuç, domates, sebze, meyve, salata tüketimi alışkanlık haline getirilmelidir.

Antioksidan vitaminlerin yeterli tüketimi ve düzenli egzersiz ile kronik hastalıkların ve yaşlanmanın önüne geçilebilir, bu sayede sağlıklı yaşam sürdürülebilir.

Antioksidan Supleman Kullanımı

Diyete ek olarak bir antoksidan vitamin kullanılacaksa C, E vitaminleri ve beta karoteni bir arada bulunduran tabletler tercih edilebilir. Bu tabletlerin içeriği incelenmeli beta karoten miktarının 5-6 g/gün, C ve E vitaminin günde 250 mg’ı aşmamasına dikkat edilmelidir. Supleman kullanımı tartışmalı bir konudur. Ne kadarının yeterli olduğu ne kadar süre kullanılması gerektiği ve uzun süreli kullanımda yan etkileri kesin olarak bilinmemektedir.

Yüksek Doz Antioksidan Vitamin Kullanımı

Yüksek doz antioksidan vitamin kullanımının kronik hastalıkları önlemede etkili olmadığı hatta sağlığı olumsuz yönde etkileyebileceği bilinmektedir. Antioksidan vitaminler olan C, E, beta karoten ve selenyumun önerilen düzeyde tüketildiğinde kronik hastalıkları önlediği bilinmektedir. C vitaminin fazlasının diyare riski oluşturduğu, E vitamininin fazlasının kanama riskini arttırdığı, selenyumun fazlasının saç dökülmesi, tırnak kırılmasına neden olduğu bilinmektedir. Özetle, sağlık için antioksidanlar besinlerle alınmalı, takviye gerektiren özel durumlarda ise uzman kontrolünde bilinçli kullanılmalıdır.

Uzm. Dyt. Burcu Türkayhttps://www.diyetisyenburcuturkay.com/
Yetişkinlerin beslenmesi, çocukların beslenmesi, yaşlıların beslenmesi, bebelerin beslenmesi, emziren Annelerin beslenmesi, işçilerin beslenmesi, sporcuların beslenmesi ve online diyet alanlarında hizmet veren beslenme uzmanı.
Benzer İçerikler

Yorum Yap

Güncel

İlginizi Çekebilir